Next
ADANA, (DHA) -BAŞKENT Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalından Prof. Dr. Özlem Sangün, diyabetin hayatı kısıtlayan bir engel olarak değil, doğru yönetildiğinde birlikte sağlıklı ve güzel bir yaşam sürdürülebilecek bir durum olarak görülmesini istediklerini söyledi.
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında Seyhan Başkent Hastanesinde düzenlediği etkinlikte diyabetli çocuklar ve aileleriyle bir araya geldi. Etkinlikte çocukluk çağı diyabetinin erken belirtileri, glikoz sensörlerinin etkin kullanımı ve hastalığa psikolojik uyum konuları ele alındı. Etkinlikte açıklamalarda bulunan Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalından Prof. Dr. Özlem Sangün, 14 Kasım'ın Dünya Diyabet Günü olarak kabul edilmesinin özel bir anlamı olduğuna dikkat çekerek bu tarihin, insülinin keşfinde öncü rol oynayan bilim insanı Frederick Banting'in doğum günü olduğunu hatırlattı. Sangün, 1921 yılında keşfedilen insülinin özellikle Tip 1 diyabetli bireylerin yaşamında bir dönüm noktası olduğunu ve uzun, sağlıklı bir yaşamın önünü açtığını söyledi. Sangün, '14 Kasım Dünya Diyabet Günü, toplumsal farkındalığı artırmak, hastalığın erken belirtilerine dikkat çekmek ve diyabetle yaşayan bireylerin yaşam kalitesini yükseltmek açısından önemli' dedi. Bu özel gün için hazırlanan etkinlikle hem diyabetli çocuklar ve aileleriyle bir araya gelmeyi hem de hastalıkla ilgili doğru bilgileri paylaşmayı amaçladıklarını belirten Sangün, çocukluk çağında diyabetin erken fark edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
Özellikle aşırı su içme, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı ve daha önce gece idrar kaçırma sorunu olmayan bir çocukta bu durumun ortaya çıkmasının diyabetin önemli belirtileri arasında yer aldığını belirten
Prof. Dr. Özlem Sangün, 'Aileler bazen bu belirtileri idrar yolu enfeksiyonu, üşütme veya çocuğun yaşadığı psikolojik bir durumla ilişkilendirebiliyor. Ancak bu tür şikayetler ortaya çıktığında diyabet olasılığının da akla gelmesi ve gecikmeden kan şekeri ölçümü için bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Çünkü diyabet erken dönemde tespit edildiğinde, çocuklarımızın ciddi ve yaşamı tehdit edebilen bir tabloya girmeden tedaviye başlaması mümkün olabiliyor. Geç tanı konulduğunda ise yoğun bakım tedavisi gerektirebilen ağır durumlarla karşılaşabiliyoruz' diye konuştu.
Diyabetin yaşamın önünde bir engel olmadığını anlatan Prof. Dr. Özlem Sangün, 'Sürekli takip ve özen gerektiren bir hastalık olduğu için, beslenmenin, insülin tedavisinin, fiziksel aktivitenin ve günlük yaşamın belirli bir plan içinde yürütülmesi gerekir. Doğru eğitim, düzenli takip ve gerekli önlemlerle diyabetli çocuklarımız da diğer çocuklar gibi hayallerini gerçekleştirebilir. Spor yapabilir, profesyonel sporcu olabilir, istedikleri mesleği seçebilir; hekim, cerrah veya farklı alanlarda başarılı bireyler olarak yetişebilirler'dedi.
En önemli noktanın çocukların ve ailelerinin diyabet yönetimi konusunda yeterli eğitimi almaları ve öğrendiklerini günlük yaşama uyarlayabilmeleri olduğunu belirten Sangün, 'Diyabeti hayatı kısıtlayan bir engel olarak değil, doğru yönetildiğinde birlikte sağlıklı ve güzel bir yaşam sürdürülebilecek bir durum olarak görmelerini istiyoruz' ifadelerini kullandı.
DİYABET PSİKOLOJİK AÇIDAN DA ZORLU BİR SÜREÇ
Uzm. Dr. Neslihan Taştepe ise 'Diyabetle Güzel Yaşam ve Sürece Uyumu Artırmanın İpuçları' başlıklı sunumunda diyabetin yalnızca fiziksel değil, psikolojik açıdan da özenle yönetilmesi gereken bir süreç olduğuna dikkat çekti. Diyabet tanısının ardından çocuklarda ve ailelerinde korku, kaygı, suçluluk, öfke ve belirsizlik gibi duyguların ortaya çıkabileceğini belirten Taştepe, hastalığa uyum sürecinde bu duyguların kabul edilmesinin önemini vurguladı. Çocukların diyabeti algılama biçimlerinin yaşlarına ve gelişim dönemlerine göre değiştiğini ifade eden Taştepe, küçük çocukların insülin uygulamalarını ceza olarak algılayabildiğini, okul çağındaki çocukların arkadaşlarından farklı görünme kaygısı yaşayabildiğini, ergenlik döneminde ise bağımsızlık isteğinin aile içi çatışmalara yol açabildiğini anlattı. Taştepe, 'Ailelerin yargılayıcı ve suçlayıcı bir dil yerine anlayışlı, empatik ve destekleyici bir yaklaşım benimsemesi gerekir. Çocuklara sorumlulukların bir anda değil, becerilerine uygun şekilde aşamalı olarak verilmesini öneriyoruz. Günlük rutinler oluşturmak, küçük hedefler belirlemek, çocukların çabalarını takdir etmek ve onları karar süreçlerine dâhil etmek uyumu kolaylaştıracaktır' dedi.
Okul ve aile iş birliğinin önemine de değinen Uzm. Dr. Neslihan Taştepe, diyabetli çocukların eğitim, spor ve sosyal etkinliklerden uzak kalmaması, diyabetli olmayan kardeşlerin duygusal ihtiyaçlarının da göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Taştepe, 'Uzun süreli diyabet yönetimi çocuklarda ve ebeveynlerde tükenmişliğe neden olabilir. Yoğun kaygı, içe kapanma, tedaviden kaçınma, uyku sorunları ve aile içi çatışmalar gibi durumlarda profesyonel psikolojik destek alınabilir' şeklinde konuştu. (DHA)
