ADANA, (DHA)- BAŞKENT Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Tıbbi Genetik Anabilim Dalından Uzman Dr. Nigar Şirinova, kanserlerin büyük bölümünün yaşam boyu edinilen genetik değişikliklerden kaynaklandığını ancak bir kısmının anne veya babadan kalıtsal yolla geçtiğini belirterek, genç yaşta kanser tanısı alan veya ailesinde birden fazla kanser vakası bulunan bireylerin tıbbi genetik polikliniğinde değerlendirilmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Kanserlerin büyük bölümünün yaşam boyunca hücrelerde biriken genetik değişiklikler sonucu geliştiğini belirten Dr. Nigar Şirinova, bazı kişilerde ise anne veya babadan aktarılan genetik değişikliklerin kansere yatkınlığı artırabileceğini ifade etti. Dr. Şirinova, kalıtsal kanser açısından dikkat edilmesi gereken bazı durumlar olduğunu belirterek, 'Ailede birden fazla kişide kanser görülmesi, aynı kişinin yaşamı boyunca birden fazla farklı kanser tanısı alması veya kanserin genç yaşta ortaya çıkması kalıtsal yatkınlığı düşündürebilir. Ayrıca her iki memede meme kanseri görülmesi veya bir erkekte meme kanseri gelişmesi de dikkat ettiğimiz durumlardan bazılarıdır. Bu özellikleri taşıyan kişilerin tıbbi genetik açısından değerlendirilmesi önemlidir'dedi.
KANSER RİSKİNİN DAHA DOĞRU DEĞERLENDİRİLMESİNE YARDIMCI OLUYOR
İnsan vücudunda çok sayıda gen bulunduğunu belirten Şirinova, bu genlerin bazılarındaki kalıtsal değişikliklerin belirli kanserlerin gelişme riskini artırabileceğini ifade etti. BRCA1 ve BRCA2 gibi genlerin bunun bilinen örnekleri arasında yer aldığını belirten Şirinova, genetik testlerin kişinin bazı kanserler açısından taşıdığı riskin değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini söyledi. Dr. Nigar Şirinova, 'Kalıtsal bir yatkınlık saptadığımızda, kişinin hangi kanserler açısından takip edilmesi gerektiğini, taramalara hangi yaşta başlanacağını ve ne sıklıkla yapılacağını bu bilgiye göre planlayabiliyoruz. Böylece risk taşıyan kişilerin uygun şekilde takip edilmesine ve olası bir kanserin daha erken dönemde saptanmasına katkı sağlayabiliyoruz' diye konuştu.
KALITSAL KANSER PANELİ GENETİK TESTİ NASIL UYGULANIYOR?
Kalıtsal kanser açısından genetik değerlendirme yapılırken kişinin kanser öyküsü ve ailede görülen kanserler birlikte ele alındığını vurgulayan Dr. Nigar Şirinova, ''Önemli olan yalnızca testin yapılması değil; elde edilen sonucun kişinin klinik özellikleri ve aile öyküsüyle birlikte değerlendirilmesi. Çünkü saptanan her genetik değişiklik hastalık anlamına gelmeyebilir' dedi.
GENETİK BİLGİ, HASTADAN AİLEYE UZANARAK KORUYUCU HEKİMLİĞE KATKI SAĞLIYOR
Genetik testlerden elde edilen bilginin yalnızca kalıtsal yatkınlığın belirlenmesinde değil, bazı kanser hastalarında tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesinde de yardımcı olabildiğini belirten Şirinova, günümüzde bazı genetik değişikliklere yönelik özel tedavi seçeneklerinin bulunduğunu ifade etti. Genetik değerlendirmenin aile bireyleri açısından da önemli olduğuna dikkat çeken Şirinova şöyle devam etti:
'Bir kişide kansere yatkınlık oluşturan kalıtsal bir genetik değişiklik saptandığında, risk altındaki aile bireylerine de aynı değişiklik açısından genetik test önerilebiliyor. Böylece henüz kanser tanısı almamış sağlıklı aile bireylerinde de bu yatkınlığın bulunup bulunmadığını öğrenebiliyoruz. İşte burada koruyucu hekimlik devreye giriyor. Kalıtsal yatkınlığı olduğu belirlenen sağlıklı bireylerde uygun takip ve tarama programları planlanabiliyor, gerektiğinde kanser riskini azaltmaya yönelik önlemler alınabiliyor.'
GENETİK BİLGİNİN DEĞERİ, DOĞRU ZAMANDA KULLANILDIĞINDA ORTAYA ÇIKIYOR
Kalıtsal kanserlerin yönetiminde farklı uzmanlık alanlarının birlikte çalışmasının önemine dikkat çeken Şirinova, hastaların Tıbbi Genetik, Tıbbi Onkoloji, Genel Cerrahi ve gerektiğinde diğer ilgili branşlarla birlikte değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
'Biz genetik bilgiyi yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, mümkün olduğunda hastalık gelişmeden önce de kişinin sağlığını koruyabilmek için kullanmak istiyoruz. Çünkü genetik bilginin gerçek değeri, onu doğru zamanda ve doğru kişi için kullanabildiğimizde ortaya çıkıyor.' (DHA)