Bakanlar Kurulu tarafından 1971'de 'milli park' ilan edilen Munzur Vadisi Milli Parkı, zengin akarsu kaynakları, endemik bitki örtüsü ve nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan birçok yaban hayvanı ve Türkiye'nin en zengin milli parkı ile vadisi arasında yer alıyor. Belli alanda yapılan çalışmalarda Milli Park'ta beşte biri endemik olan 2 bin 250'nin üzerinde bitki türü saptandı. Meşe türlerinin yükseklerde hakim olduğu park, ceviz, kavak, söğüt, çınar, asma, karaağaç ve çalı gibi bitki türleriyle kaplı vadi, vaşak, yaban keçisi, tilki, kurt, sansar, su samuru, porsuk, sincap, tavşan, yaban domuzu, ur kekliği, çengel boynuzlu dağ keçisi ve ayı gibi daha birçok canlı türüne de ev sahipliği yapıyor. Munzur Alası denen alabalık, berraklığı, temizliği ve içilebilir olmasıyla bilinen Munzur Nehri'nde habitat buluyor. Munzur Nehri ve nesli tükenmekte olan yaban keçisi de bölge insanı tarafından kutsal kabul ediliyor.

DOĞAL SİT ALANI İLANI

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un 28 Nisan 2021'de Tunceli'ye yaptığı ziyarette, Munzur ile Pülümür vadilerinin 'Kesin korunacak hassas alan' ilan edileceğini açıklamasının ardından; Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nden 3 uzman, bölgeye gelip, keşif çalışması başlattı. Çalışmalarının tamamlanmasının ardından hazırlanan rapor, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunuldu. Rapor sonrası Erdoğan'ın imzasıyla 29 Ağustos 2023'te yayımlanan Resmi Gazete'de, Munzur ve Pülümür vadilerinin bazı bölgeleri doğal sit alanı ilan edildi.

Munzur Vadisi Milli Parkı'nda, baraj ve HES projelerini hayata geçirmek için bir şirket, doğal sit alanı ilanını iptal etmek için dava açtı. Davanın ardından bölgeye heyet gelip keşif yaptı. Heyet, keşif sırasında bir bozayı ve yaban keçisine denk geldi. Keşif tuttuğu raporda, Munzur havzasının korunarak geleceğe aktarılması gereken önemli bir ekosisteme sahip olduğunu ve yaban hayatının çeşitliliğine dikkat çekti. Raporda heyet, baraj ve HES projelerinin bölgedeki flora, faunaya geri dönüşü olmayacak zararlar vereceğini ifade etti.

OY BİRLİĞİ

Erzincan İdare Mahkemesi de bilirkişi raporunu baz alarak şirketin açtığı davayı oy birliği ile reddetti. Gerekçesinde ise 'Munzur Vadisi'ni etkileyecek Konaktepe Barajı'nda 14,19 kilometre kare büyüklüğünde rezervuar oluşturulacağı, baraj ve HES-1 arasında 13,5 kilometre uzunluğunda enerji tünelinin bulunacağı, özellikle baraj ve HES-1'de 13,5 kilometre uzağında suyun enerji tüneline alınacak olması nedeniyle Munzur Nehri'nin bu kısmı susuz kalacağından burada yaşayan sucul canlıların yaşamlarını devam ettirmesinin olanaksız kılınacağı, Konaktepe Barajı'nın toplam 25 kilometre uzunlukta oluşacak su toplama alanı ile vadinin ikiye bölüneceği ve vadinin mutlak zonunun yüzde 63'ünün sular altında kalacağı, suların tutulmasıyla Tunceli-Ovacık yolunun kapanacağı ve köylere ulaşım sağlayan yollarının bağlantılarının kopacağı hususları ve vadinin bütününün coğrafik, jeolojik, jeomorfolojik, topografik, biyolojik çeşitlilik ve peyzaj özellikleri ile toprak ve arazi yapısı, doğal örtüsü dikkate alındığında, alanın mevcut 'Nitelikli doğal alan ve 'Sürdürebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı' statülerinin korunmasında kamu yararı bulunduğu, dolayısıyla alanın peyzajı, biyoçeşitliliği ve ekosistem bütünlüğü göz önüne alındığında Konaktepe Barajı ile HES 1-2 projelerinin kurulmasının planlandığı alanın doğal sit alanı dışına çıkarılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın oy birliğine karar verilmiştir' ifadelerine yer verildi.

'KORUNARAK GELECEĞE AKTARILMALI'

Davanın müdahili Tunceli Barosu'na bağlı avukat Barış Yıldırım, 'Munzur Havzası önemli doğa alanı ve önemli bitki alanı durumunda bir saha. Burada ülkemizin tarafı olduğu Avrupa'nın yaban hayatı ve yaşama ortamlarını koruma sözleşmesi olan BERN Sözleşmesi hükümlerine göre koruma altında bulunan yaban keçisi, çengel boynuzlu dağ keçisi, ayı, kurt, vaşak, yaban domuzu, kaya kartalı, su samuru gibi nadir fauna türleri yüksek miktarda habitat bulmakta. Yapılan çalışmalarda 2 bin 250'nin üzerinde bitki türü saplandı. Bu türlerin yaklaşık beşte biri endemik. Bu sayı İngiltere'den, Hollanda'dan, Danimarka'dan, herhangi bir Avrupa ülkesinden çok daha fazla. Böyle olduğu için özellikle ekolojisinin korunması bakımından 21 Aralık 1971 tarihinde Bakanlar Kurulu bu havzanın 42 bin hektarlık bir bölümünü Milli Park olarak ilan etti. Dava kapsamında Erzincan İdare Mahkemesi bilirkişileri burada keşif yaptı. Bilirkişiler burada yaptıkları keşif sonrası dosyaya sundukları raporda buranın doğal sit alanı olmasının mevzuata uygun olduğunu ve Munzur Havzası'nın korunarak geleceğe aktarılması gereken önemli bir ekosistem sahası olduğunu, yaban hayatı türlerinin, buradaki flora türlerinin mutlaka korunması gerektiğinin altını özellikle çizdi. Bölgede yoğun miktarda yaban keçisi, ayı gibi koruma altında bulunan türlerin bulunduğunu, baraj ve HES projelerinin buradaki ekosisteme, flora türlerine, fauna türlerine geri dönüşüm olmayacak zararlar vereceğini ifade ettiler ve havzanın korunması gerektiğini özellikle ifade ettiler. Netice itibarıyla Erzincan İdare Mahkemesi tarihi bir karar alarak, davayı reddetti. Bu kadar önemli bir biyolojik çeşitliliğe, flora zenginliğine, fauna zenginliğine topoğrafik duruma, zengin peyzaja, zengin akarsu kaynaklarına sahip bu havzanın baraj ve HES projeleriyle yok edilmesi artık hukuken imkansız hale geldi' diye konuştu. (DHA)

Binali Yıldırım, bir dizi ziyaret için Tunceli'ye geldi. Binali Yıldırım ve eşi Semiha Yıldırım, valilik binası girişinde Vali Şefik Aygöl ile eşi Nazlı Aygöl, kent protokolü, kurum amirleri, ilçe belediye başkanları, AK Parti Tunceli İl Başkanı Hakan Özer ve öğrenciler tarafından karşılandı. Valilik Şeref Defteri'ni imzalayan Yıldırım, Vali Aygöl ile bir araya gelerek kentteki çalışmalar hakkında bilgi aldı. Binali Yıldırım, ardından Kızılay’ın yürüttüğü '81 İl 81 Kızılay Anaokulu Projesi' kapsamında kente kazandırılacak Sonay Beyaz Kızılay Anaokulu'nun temelini attı.

'ZAMANI GERİ GETİREMEYİZ'

Törende konuşan Yıldırım, terörle siyaset olmayacağını ifade ederek, "Yeni bir sürece girdi ülkemiz. Yeni yüzyıl, yeni bir dönemi de beraberinde getiriyor, Terörsüz Türkiye. Terörün ne anlama geldiğini, terörün bize, milletimize neye mal olduğunu en iyi bilen, yaşayan siz Tunceli hemşehrilerimizsiniz. Maalesef 40 yıl boyunca büyük bedel ödüyoruz. 13 binden fazla güvenlik personelimizi, korucumuzu, polisimizi, askerimizi terörle mücadeleyle şehit verdik. Yine 34 bin civarında sivil vatandaşımız da terör belasında hayatını kaybetti. Sonunda ne kazandık? Hiçbir şey kazanmadık. Üstelik kaybettiklerimiz çok daha fazla. 2 trilyon dolar tutarında da bir maddi kaynak kayıp. 2 trilyon dolar dediğiniz bugün neredeyse Türkiye'nin milli gelirinin iki katı. Demek ki biz terörle mücadeleye bu paraları harcamasaydık, bugün 1 Türkiye yerine 3 Türkiye'yi konuşacaktık. İtalya'nın da daha önüne geçerdik. Zamanı geri getiremeyiz" dedi.

'ÖNÜMÜZDE BÜYÜK BİR FIRSAT VAR'

Binali Yıldırım "Fakat önümüzde büyük bir fırsat var. O fırsat, Terörsüz Türkiye fırsatıdır. Buna bazıları karşı çıkıyorlar. Ama niye karşı çıktıklarını da ne kendileri biliyor ne de vatandaş anlıyor. Karşı çıkanlardan beklenen şudur; bir alternatif ortaya koymaktır. Terör bitsin istiyor musunuz, istemiyor musunuz? Terörle siyaset olmaz. Terör insanlığı yok eden bir illettir. Terörsüz Türkiye ise 'insanı yaşat ki devlet yaşasın' prensibinin tam da hayata geçmesidir. Onun için bu sürece bir daha bu topraklara gelmemek üzere 'Teröre hayır' diyerek, teröre karşı birliğimizi, beraberliğimizi, kardeşliğimizi daha da sağlamlaştıracağız. Bir olacağız, iri olacağız, diri olacağız, kardeş olacağız, şu ay yıldızlı bayrağımızın gölgesinde hep beraber yaşayacağız" diye konuştu. (DHA)

Mazgirt ilçesindeki Darıkent beldesinde 11 Eylül 1994'te teröristler tarafından kaldıkları lojmanda şehit edilen öğretmenler Vedat İnan, Mustafa Kaynarca, Ali İhsan Çetinkaya, Büminhan Temizkan, Rüstem Şen, Metin Kaynar için anma programı düzenlendi. Darıkent köyündeki şehitlik önünde yapılan anma programına; Tunceli Valisi Şefik Aygöl, Mazgirt Kaymakamı Emrah Akduman, İl Milli Eğitim Müdürü Bahammeddin Karaköse ve öğretmenler katıldı. Program, saygı duruşunda bulunulup, İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Şehit öğretmenlerin öz geçmişlerinin okunduğu programda dualar edildi, öğretmenler anısına yaptırılan şehitliğe karanfiller bırakıldı.

'6 KIYMETLİ ÖĞRETMENİMİZ ŞEHİT EDİLDİ'

Vali Şefik Aygöl, şehit öğretmenleri rahmetle andığını belirterek, "Malumlarınız yıllardır bu bölgemiz, terörle ve terörün etkileriyle maalesef olumsuzluklar yaşadı. Bu köyümüzde de maalesef 6 kıymetli öğretmenimiz şehit edilmiş. Çok anlamlı ki öğretmenlerimizin yetiştirdiği bu köyden çıkmış olan bir hayırseverimiz kendi okulunu ve bu memleketin çocuklarını geleceğe taşımakla ilgili olarak hayrını yapıyor ve okulunu yeniden yapıyor. Bu bir inanışın göstergesi, bu doğru gidişatın göstergesi. Ben bundan dolayı Darıkent adına, Mazgirt adına, ilimiz adına ve ülkemizin eğitimi adına hayırsever ailemize çok teşekkür ettiğimi huzurunuza ifade etmek istiyorum" dedi.

OKUL AÇILIŞI GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Diğer yandan şehit öğretmenlerin de görev yaptığı Darıkent köyündeki ilk ve ortaokul binası, depreme dayanıksız olduğu gerekçesiyle yıkılırken, öğrenciler taşımalı eğitimle çevre okullara gönderilmeye başlandı. Hayırsever iş insanı Erdal İlaslan tarafından Tunceli Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile yapılan protokolün ardından eşi Kıymet İlaslan İlkokulu ve Ortaokulu ismiyle yaptırılan 8 derslikli okul için de açılış töreni düzenlendi. İl protokolünün katılımıyla gerçekleştirilen açılışta öğrenciler şiirler okudu, şarkılar söyledi. İş insanı Erdal İlarslan, "Bugün ne mutlu bana ki okuduğum okulu tekrar yeniden inşa ettik. Milli Eğitim Müdürlüğü ve kaymakamlıkla görüştük ve okulumuzu yapmaya karar verdik. Çok mutluyuz, herkese hayırlı olsun" diye konuştu. (DHA)

ÇAM AVM, Tunceli'nin ikinci büyük alışveriş merkezidir. Merkez ilçesinde yer almaktadır. 2018 yılında açılmıştır. 20 mağazaya sahiptir.

İdil Avm, Tunceli'nin üçüncü büyük alışveriş merkezidir. Merkez ilçesinde yer almaktadır. 2015 yılında açılmıştır. 15 mağazaya sahiptir.

Bu alışveriş merkezlerinin çalışma saatleri şu şekildedir:

İkisu AVM: Her gün 10:00-22:00
ÇAM AVM: Her gün 10:00-21:00
İdil Avm: Her gün 10:00-20:00
Bu alışveriş merkezlerinde giyim, ayakkabı, kozmetik, elektronik, ev eşyası, oyuncak, kitap, hediyelik eşya gibi çeşitli ürünler satılmaktadır. Ayrıca sinema, bowling, lunapark gibi eğlence olanakları da bulunmamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerinde hangi ürünler satılır?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerinde giyim, ayakkabı, kozmetik, elektronik, ev eşyası, oyuncak, kitap, hediyelik eşya gibi çeşitli ürünler satılmaktadır. Ayrıca sinema, bowling, lunapark gibi eğlence olanakları da bulunmamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerinde hangi markalar bulunur?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerinde yerli ve yabancı birçok marka bulunmaktadır. Bu markalar arasında Zara, Mango, LC Waikiki, Koton, Morhipo, Boyner, Migros, Carrefour, MediaMarkt, Decathlon, Toyzz Shop, D&R, Starbucks, Burger King, McDonald's gibi markalar yer almamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerine nasıl gidilir?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerine şehir merkezinden ve ilçelerden toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır. Ayrıca özel araç ile de ulaşım mümkündür.