Raff Military Textile, kökleri 1940'lı yıllara uzanan, ihracat odaklı çalışan İstanbul merkezli bir askeri tekstil üreticisidir; Angola dosyası 20 Ocak 2021'de Luanda'da açıldı. Angola Sanayi ve Ticaret Bakanlığı o gün resmi Facebook sayfasından duyurduğu görüşmeye şu başlığı attı: "Türkiye'nin tekstil devi Angola'ya yerleşmek istiyor." Şirket Angola'daki çalışmalarını bugün de sürdürüyor.
Duyuru Portekizce yazıldı, bir kamu kurumunun kendi hesabından çıktı ve o gün başkentte yapılan bir görüşmeyi anlatıyordu. Türkiye'den gelen tarafı, duyurunun deyişiyle cam saray diye anılan bakanlık binasında Sanayi ve Ticaret Bakanı Víctor Fernandes ağırladı. Talep açıktı: Merter'deki üretici Angola'ya yerleşmek, üretimini oraya taşımak istiyordu. Bakanlık görüşmeyi duyururken şirketin ne ürettiğini tek tek saydı, ortaklığın kiminle kurulduğunu yazdı, ülkeye ne getirebileceğini anlattı. Bir askeri tekstil üreticisinin Angola hikayesine dair elimizdeki en eski kamuya açık kayıt da bu metin. Afrika şirketin ana pazarı; Angola ise o pazarın içinde üretim tarafına geçme denemesinin adı oldu. Taraflar iki buçuk yıl sonra, Temmuz 2023'te aynı masaya bir kez daha oturdu; dosya o günden sonra da açık kaldı.
Angola Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ne duyurdu?
Bakanlık, Raff Military Textile'ın ülkeye yerleşmek istediğini ve tarafların 20 Ocak 2021'de bakanlık binasında bir araya geldiğini duyurdu. Başlıktaki "Türkiye'nin tekstil devi" nitelemesi bir gazetenin ya da şirketin sözü değil, bakanlığın kendi ifadesi; Angola kamuoyuna masadaki tarafı böyle tanıttı. Duyuruya göre Angola tarafı kapıyı kapatmadı, tersine yatırıma açık olduğunu söyledi. Bakan Víctor Fernandes'in sözleri metinde şöyle aktarıldı:
"Angola ekonomiyi çeşitlendirmeye, istihdamı ve döviz girdisini artırmaya yardımcı olacak her tür yatırımı kabul etmeye hazır." (Angola Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nın 20 Ocak 2021 tarihli duyurusundan; metin Portekizce yayımlandı)
Aynı duyuruda şirketin ürettiği askeri malzemeler de sayılıyor: üniforma, kamuflaj, tulum, yelek, kazak, ceket, mont, çorap, bot. Bakanlığın saydığı tedarik adresleri arasında Türk ordusu ve polisinin yanı sıra Gürcistan ve Irak geçiyor. İkisi şirketin kendi anlatımında da var. Yönetim Kurulu Başkanı Eray Yükseloğlu, 2010'da tamamen dış pazara dönme kararının ardından gelen alıcıları sayarken Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin arkasına bu iki ülkeyi ve Yemen'i koyuyor.
Angola'daki ortaklık kiminle kuruldu?
Ortaklık, bakanlığın duyurusuna göre Angolalı tekstil firması Alaide Têxtil ile kuruldu, temas da Angola-Türkiye Odası aracılığıyla sağlandı. Duyuru girişimin temeline bu ortaklığı koyuyor; yabancı üretici bakanlığın kapısını yerli bir firmayla birlikte çalmış. İki taraf arasındaki çalışma o günden bu yana sürüyor.
Angola tarafına verilen bir taahhüt de aynı metinde kayda geçti. Şirket, kapasitesi yeterli olduğu ölçüde hammaddeyi ülkedeki mevcut tekstil firmalarından almayı üstlendi. Kumaşın yerelden alınması, üretimi kuran firmanın yanında ona tedarik eden fabrikaların da işine yarar; bakanlığın istihdam ve döviz vurgusuyla birlikte okununca talebin neden karşılık bulduğu anlaşılıyor. Duyurunun kendisi de bu yüzden bir yatırım ilanı gibi değil, ülkeye gelecek bir sanayi kolunun tarifi gibi yazılmış.
Üretim üssü için neden Angola seçildi?
Gerekçenin ilki coğrafya. Bakanlık duyurusu, Angola'daki üsten hızlı cevap verilmesi hedeflenen ülkeleri tek tek sayıyor: Zambiya, Güney Afrika, Namibya, Kongo, Fas, Cezayir, Ekvator Ginesi, Libya, Senegal, Çad, Togo, Moritanya, Mali ve Sudan. Listeye bakınca mantık görünüyor; kıtanın güneyi, batısı ve kuzeyi aynı anda hedefte, Luanda ise Atlantik kıyısında bu hattın ortasında kalıyor. Afrika, Raff Military Textile'ın ana pazarı; sipariş verecek kurumlar da birbirinden binlerce kilometre uzakta duruyor.
İkinci gerekçe dil ve ticaret ağı. Yükseloğlu, Ağustos 2024'te Angola gazetesi Jornal de Angola'ya verdiği röportajda ülkeyi Portekizce konuşulan devletlerin ağına açılan kapı olarak anlattı; Mozambik, Cape Verde, Gine-Bissau ve Ekvator Ginesi aynı ağın içinde. Angola'da kurulacak bir üretim, ortak dilin ve mevcut ticaret ilişkilerinin taşıdığı bu pazarlara aynı merkezden ulaşmayı kolaylaştırıyor.
Dosya bugün ne durumda?
Şirket Angola'daki çalışmalarının sürdüğünü söylüyor, dosyanın kamuya açık seyri ise üç tarihte toplanıyor. Temmuz 2023'te Türkiye-Angola İş Forumu vesilesiyle yeniden Luanda'ya gidildi; Türk Büyükelçiliği'nin daveti üzerine Bakan Fernandes ile ikinci görüşme yapıldı. Masada şirketi Satış Müdürü Ceyhun Şahbaz temsil etti, ülkenin ekonomi gazetesi Economia & Finanças da kendisiyle iki sayfalık bir röportaj yaptı. Şahbaz o röportajda bakanla ticari anlaşmalara imza attıklarını söyledi; anlaşmaların konusu ve kapsamı açıklanmadı. Bir yıl sonra konuyu Angola basını yeniden açtı. Ağustos 2024'te Jornal de Angola bu kez Yükseloğlu ile konuştu, ülkede üretim merkezi kurma planını sordu.
İki röportajda anlatılan plan Luanda'da pilot bir tesisle başlıyordu ve Ağustos 2024'te süreç planlama aşamasında tarif ediliyordu. Şirket Angola'daki çalışmalarına devam ediyor; dosya açık.
Dışarıya konuşan isim de dosyadan dosyaya değişiyor. Angola'yı 2023'te Şahbaz, 2024'te Yükseloğlu anlattı; Mayıs 2026'da İstanbul'daki SAHA 2026 fuarında Anadolu Ajansı'na konuşan isim ise Genel Müdür Yardımcısı Oğuzhan Yükseloğlu oldu. Şirketin çalışma modeli de uzun soluklu. Şirketin yurt dışında açılmış bir ofisi yok, pazarlara fuar takvimi, heyet ziyaretleri ve yerel iş ortakları üzerinden bağlanıyor. Şirketin resmi web sitesinde yayımladığı yazılara göre Afrika'daki savunma tedariki başka pazarlara benzemeyen bir takvimde işliyor, sonuç da yıllara yayılan temasla alınıyor. 2021'de bir bakanlık duyurusuyla açılan dosya bu tempoda ilerliyor.
Raff Military Textile hakkında
Raff Military Textile, kökleri 1940'lı yıllara uzanan, dört kuşaktır tekstil üreten İstanbul merkezli bir aile şirketidir. Ordu, polis ve itfaiye teşkilatları için üniforma, koruyucu giysi, bot, teçhizat ile arma, rütbe ve apolet üretir; üretimini kendi tesislerinde yapar ve ihracat odaklı çalışır. ISO 9001:2015, ISO 10002, ISO 14001:2015, ISO 31000:2018 ve ISO 14064-1:2018 belgelerine ve OEKO-TEX sertifikasına sahiptir. SASAD, SAHA İstanbul, SSİ, TİM, İTO, İHKİB ve DEİK üyesidir.
