Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (DHA)- BİRLEŞMİŞ Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Antalya'nın Belek turizm merkezinde düzenlenen 'COP31 Parlamenter Toplantısı'nda, iklim değişikliğiyle mücadelede parlamentoların sorumlulukları ele alındı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, iklim krizinin temelinde insan faaliyetlerinin bulunduğunu belirterek, 'Hiçbir ülkenin, başta Paris İklim Anlaşması olmak üzere hiçbir uluslararası yükümlülükten kaçınması kabul edilemez' dedi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Parlamentolar Arası Birlik (PAB) iş birliğinde 'COP31 Parlamenter Toplantısı' düzenlendi. Belek'teki toplantıda TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, PAB Başkanı Milton Dick ve COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum konuştu. Toplantıda ayrıca Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) İcra Direktörü Inger Andersen ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Sekretaryası Program Koordinasyonu Kıdemli Direktörü Daniele Violetti de konuşma yaptı.

'VAMPİR KAPİTALİZM' ELEŞTİRİSİ

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, iklim değişikliğinin insanlığın karşı karşıya bulunduğu en önemli sorunlardan biri olduğunu belirterek, çevre felaketlerinin büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığını söyledi. Sellerden kuraklığa, orman yangınlarından toprakların çölleşmesine kadar yaşanan felaketlerin yıllardır sürdürülen yanlış politikaların sonucu olduğunu ifade eden Kurtulmuş, 'Dünyanın bu hale gelmesinde temel nedenlerden biri, insanın doğaya sahip olma iştahı ve açıkça ifade edelim ki vahşi kapitalizmin, vampir kapitalizmin dünyayı babasının malı gibi zanneden tatmin olmaz anlayışıdır. Kar elde etme hevesleridir' dedi.

'DÜNYA BİZE EMANET'

İklim krizinin çözümü için yalnızca teknolojik tedbirlerin yeterli olmayacağını, öncelikle düşünce ve anlayış değişikliğine ihtiyaç bulunduğunu vurgulayan Kurtulmuş, 'Bu dünya, bu kainat, yeryüzü, gökyüzü, her yer bizim babamızın malı değil, bize emanet bırakılmış olan bir yerdir. Bizim vazifemiz de bu emaneti çok daha güzel, çok daha güçlü bir şekilde sonraki nesillere aktarmaktır' diye konuştu.

İklim değişikliğinin bütün ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu belirten Kurtulmuş, dünyayı en fazla kirleten ülkelerin mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.

'YÜKÜ ADİL PAYLAŞALIM'

COP31 Başkanı Kurum'dan Türkiye pavilyonları paylaşımı
COP31 Başkanı Kurum'dan Türkiye pavilyonları paylaşımı
İçeriği Görüntüle

İklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkelerin çoğunlukla yoksul ve gelişmekte olan ülkeler olduğuna dikkati çeken Kurtulmuş, bu ülkelerin iklim finansmanına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini ifade ederek, 'Hiçbir ülkenin, başta Paris İklim Anlaşması olmak üzere hiçbir uluslararası yükümlülükten kaçınması kabul edilemez. Dünyaya en çok zarar verenler olmak üzere bütün ülkeler bu çevre felaketinden korunmak için ortak bir çabanın paydaşı olmak zorundalar' dedi.

İklim mücadelesinde küresel adaletsizliklerin ve çifte standartların ortadan kaldırılmasının önemine işaret eden Kurtulmuş, gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişim konusunda desteklenmesi gerektiğini belirtti.

GAZZE VURGUSU

Savaşların ve çatışmaların çevre üzerinde büyük tahribata yol açtığını dile getiren Kurtulmuş, Gazze'deki yıkımın yalnızca insan hayatını değil, doğal yaşamı da tehdit ettiğini söyledi. Bombardımanların toprak, su ve ekosistemler üzerindeki etkilerine değinen Kurtulmuş, İsrail'in Filistin topraklarındaki zeytin ağaçlarını sökmesini de eleştirdi. Kurtulmuş, savaşların çevresel sonuçlarının yalnızca çatışmaların yaşandığı bölgelerle sınırlı kalmadığını, bütün insanlığı ilgilendiren bir sorun olduğunu vurguladı.

MECLİSİN YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ

Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede önemli adımlar attığını belirten Kurtulmuş, Paris Anlaşması'nın 2021 yılında onaylanmasını ve 2025 yılında İklim Kanunu'nun kabul edilmesini hatırlattı. TBMM'nin de 'Yeşil Parlamento' anlayışıyla çalışmalar yürüttüğünü anlatan Kurtulmuş, enerji ve su tüketiminde tasarruf sağlandığını, yenilenebilir enerji yatırımlarının hayata geçirildiğini söyledi. Konya'daki güneş enerjisi projesiyle Meclis'in elektrik ihtiyacının karşılanmasının hedeflendiğini belirten Kurtulmuş, Meclis binalarının yeşil dönüşüme uygun hale getirildiğini ve kağıtsız parlamento uygulamalarıyla milyonlarca sayfalık kağıt kullanımının önüne geçildiğini kaydetti.

'HEMEN HAREKETE GEÇMELİYİZ'

İklim değişikliğiyle mücadelede zaman kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, 'Eğer böylesine büyük tahribatlarla karşılaşmak istemiyorsak hemen şimdi, bugünden itibaren başlayarak sadece sözü değil, insanlığın işine yarayacak şekilde aksiyonu gerçekleştirmek durumundayız. Yoksa yarın gerçekten vakit çok geç olacak' diye konuştu.

'HEDEFLER YASAYA DÖNÜŞMELİ'

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ise COP31'in ilk haftasında yoğun diplomasi trafiği yürütüldüğünü, devlet ve hükümet başkanlarından iş dünyasına, bilim insanlarından gençlere kadar geniş katılımlı görüşmeler gerçekleştirildiğini söyledi. İklim hedeflerinin ülkelerde somut karşılık bulması gerektiğini belirten Kurum, 'Çünkü bir iklim hedefinin gerçek karşılığı, sonunda bir ülkede çıkarılan kanunda, ayrılan bütçede, yapılan yatırımda, güçlendirilen şehirde görülür. İşte parlamentoların ağırlığı tam burada ortaya çıkıyor' dedi.

'DİYALOG, UZLAŞI, AKSİYON'

Türkiye'nin COP31 Başkanlığını diyalog, uzlaşı ve aksiyon ilkeleri üzerine kurduğunu hatırlatan Kurum, ülkelerin kalkınma düzeyleri, enerji sistemleri ve iklim risklerinin birbirinden farklı olduğunu söyledi. Kurum, 'Her ülkenin kendi şartı, kendi imkanı, kendi kalkınma yolu var. Fakat çocuklarımızın yaşayacağı dünya ortak, suyun güvenliği ortak, şehirlerimizin dayanıklılığı, gıdanın geleceği, afetler karşısında insan hayatını koruma sorumluluğumuz ortak' diye konuştu.

Antalya'daki görüşmelerin yalnızca konferans salonlarında kalmasını istemediklerini vurgulayan Kurum, hedeflerin projeye, finansmana, mevzuata ve insanların yaşamında görülebilen sonuçlara dönüşmesini amaçladıklarını belirtti.

İKLİM KANUNU VURGUSU

Türkiye'nin 2021 yılında Paris Anlaşması'nı onayladığını, 2025 yılında ise ilk 'İklim Kanunu'nu kabul ettiğini hatırlatan Kurum, kanunla emisyon azaltımı, iklim değişikliğine uyum, emisyon ticaret sistemi, adil geçiş ve denetim süreçlerinin hukuki çerçeveye kavuşturulduğunu anlattı. TBMM'nin iklim mücadelesinde yalnızca kanun çıkaran bir kurum olmadığını belirten Kurum, uluslararası taahhütlerle ulusal uygulamalar arasında güçlü bir bağ kurduğunu söyledi.

'YÜZDE 63'E ULAŞTI'

Türkiye'nin yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin bilgi veren Kurum, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik kurulu gücü içindeki payının yüzde 63 seviyesine ulaştığını açıkladı. Kurum, Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında güneş ve rüzgar enerjisinde 175 gigavat kurulu güç hedeflendiğini belirtti. Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde yürütülen yeniden inşa çalışmalarına da değinen Kurum, 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlandığını ifade ederek, iklim değişikliğine dayanıklı şehirlerin oluşturulmasında deprem bölgesinde kazanılan tecrübelerden yararlanıldığını söyledi.

'GERÇEK SINAV SONRA'

COP31'in sonuçlarının parlamentoların önüne yeni sorumluluklar getireceğini belirten Kurum, enerji yatırımları, su güvenliği, atık yönetimi, sanayinin dönüşümü ve iklim finansmanı konularında yasal düzenlemelerin önemine işaret etti. Kurum, 'Antalya'dan ayrıldıktan sonra bu konferansın gerçek sınavı başlayacak. Bir parlamenterin önüne bir süre sonra bir enerji kanunu gelecek. Bir bütçede iklim için ayrılan kaynak görüşülecek. Bir komisyonda su güvenliği konuşulacak. Bir başka ülkede yeni bir iklim yatırımı için hukuki düzenleme yapılacak. COP31'in gerçek karşılığını işte oralarda göreceğiz' dedi. Parlamenterlere somut ve takip edilebilir hedefler belirleme çağrısında bulunan Kurum, 1 yıl sonra hangi kanunların ilerlediğinin, hangi yatırımların başladığının ve hangi şehirlerin daha dirençli hale geldiğinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

'ORTAK SORUMLULUK'

PAB Başkanı Milton Dick ise iklim krizinin dünyanın bütün bölgelerini etkilediğini, ancak ülkelerin bu etkileri aynı düzeyde yaşamadığını söyledi. Özellikle Pasifik'teki ada ülkelerinin yükselen deniz seviyeleri, aşırı hava olayları, su ve gıda güvenliği sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Dick, iklim değişikliğinin siyasi sınırları aşan ortak bir sorun olduğunu vurguladı. İklim krizinin yalnızca hükümetlerin ve diplomatların değil, parlamentoların da sorumluluğunda olduğunu ifade eden Dick, milletvekillerinin bilimsel veriler ışığında karar alması gerektiğini belirtti.

'BİLİM YOL GÖSTERMELİ'

Parlamentoların iklim değişikliğiyle mücadelede bilimsel kanıtlara dayanan politikalar geliştirmesi gerektiğini söyleyen Dick, iklim biliminin ortaya koyduğu verilerin siyasi kararların merkezinde yer almasının önemine dikkati çekti. İklim hedeflerinin somut uygulamalara dönüştürülmesi için parlamentolar arasında iş birliğinin güçlendirilmesini isteyen Dick, kadınların, gençlerin, bilim insanlarının, özel sektörün ve sivil toplumun karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini söyledi.

AFRİKA ÖRNEKLERİ

PAB'ın iklim değişikliği konusunda parlamentoların kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalarına değinen Dick, Gana, Zimbabve, Zambiya, Kenya ve Seyşeller'de yürütülen faaliyetlerden örnekler verdi. Parlamenterlerin iklim mevzuatı, karbon piyasaları ve sürdürülebilir ekonomik politikalar konularında bilgi ve deneyimlerinin artırılmasının hedeflendiğini belirten Dick, bu çalışmaların özellikle iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen ülkeler açısından önem taşıdığını ifade etti.

'SÖZLER EYLEME DÖNÜŞMELİ'

COP31'in parlamentolar arası iş birliğini güçlendirmek için önemli bir fırsat olduğunu söyleyen Dick, Türkiye ve Avustralya'nın konferans kapsamındaki ortak çalışmalarına dikkati çekti. Temiz enerjiye geçişin hızlandırılması, iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması ve iklim finansmanının harekete geçirilmesi gerektiğini belirten Dick, parlamenterlerin ülkelerine döndüklerinde somut adımlar atmasının önemini vurguladı. Dick, toplantının başarısının yapılan konuşmalarla değil, ülkelerde hayata geçirilecek uygulamalarla ölçüleceğini ifade etti. (DHA)

Kaynak: DHA